Ceyda Karan
Ortadogu
diğer yazılar
 
Önerdiklerim

 

 

'Esad'li-Esad'siz' Iç Savasin Ucu Bucagi Görünmüyor
Tuesday, December 11, 2012
Suriye’nin sorunu artik ‘Esad’in gitmesi, yahut kalmasi’ filan olmaktan çoktan çikti
 Dünden beri Suriye’nin Hums kentinde çekildigi öne sürülen bir video yüzünden kendime gelemiyorum. Yerde bir adam elleri arkadan baglanmis halde, basi bir tasa gelecek sekilde yan yatmakta. Bir çocuk eline tutusturulmus palayi ‘tekbir sesleri’ esliginde bütün gücüyle adamin kafasina kafasina indiriveriyor. Kafayi koparmasi için tek sefer yetmiyor, yeniden ve yeniden…kafa yere yuvarlaniyor!

EN SON RUANDA'DA...
Youtube gibi mecralar, çoktandir Besar Esad yönetimi yahut cihatçilarin vahsetinin ifadesi olan videolardan geçilmez oldu. Ama sahsen küçük bir çocuga böylesi bir infaz yaptiran bu 'palali zihniyeti' en son Ruanda’dan animsiyorum. Nihayetinde hangi tarafin isi oldugunun ehemmiyeti yok. Iki tarafin da ‘Ama o da bunu yapti, öteki de bunu yapti, ama ilk onlar yapti’ demesi, küçücük bir çocuga kafa kestirecek hale gelindiginde ne gibi bir mana tasiyabilir ki! Ortada ne pahasina olursa olsun birbirlerini yok etmeye çalisan ve her yola basvuranlar var. Esad yönetiminin vahseti… yabanci cihatçilarin vahseti… Suriye’nin drami…

NUSRA CEPHESI 'TERÖR LISTESINDE'
Esad’in Suriye’deki isyani bastirmak adina isledigi savas suçlarini iki yila yakindir konusuyoruz. Afganistan’dan Libya’ya uzanan cografyadan Suriye’ye zerk edilen cihatçilar olgusunu ise önümüzdeki dönemde daha fazla tartisacagiz. Bunda ABD’nin sivilleri hedef alan bombalamalar ve Hür Suriye Ordusu’nun etkisiz kaldigi cephelerde iyice görünür olan Nusra Cephesi’ni ‘terör örgütleri’ listesine almasi etkili. Amerikalilar genelde bu listeye ‘dogrudan çikarlarini tehdit eden’ unsurlari alir. Ama bu kez ‘Irak’taki el Kaide’nin uzantisi olmanin da ötesine geçen’ faaliyetlerinden ötürü Nusracilari da dahil ettiler. Nusra cephesi en son Suriye’nin kuzeyinde 111. Üs diye anilan Seyh Süleyman üssü’nü ele geçirmisti. Görgü taniklarina bakilirsa, Hür Suriye Ordusu oturup izlerken, Nusra isi bitirmis, El Kaide’nin siyah bayragi da üsse çekilmis. 

CLINTON'SIZ MARAKES
Amerika’nin kararinin zamanlamasi dikkat çekici. Katar’in baskenti Doha’da 11 Kasim’da Türkiye merkezli Suriye Ulusal Konseyi yerine yeni Suriye Ulusal Koalisyonu olusturulmustu. Simdi 12 Aralik’ta Fas’in Marakes kentinde yeni Koalisyon’un sürgün hükümeti kurmasi dahil bir dizi adim beklenen ‘Suriye’nin Dostlari Grubu’ toplantisi var. Gerçi Clinton mide rahatsizligindan ötürü gitmeyecek, Amerikali kaynaklar, toplantiya atfedilen önemin düzeyini düsürmüs görünüyor. Bunda yeni Koalisyon’da da tüm çabalara karsin Müslüman Kardesler’in sonunda agirlikli hale gelmesi, azinliklarin yine pek yetersiz temsili, Kürtlerin ise disarida kalmasi etkili olsa gerek. Amerikan yönetimi kendi önayak oldugu koayisyona henüz tam diplomatik tanima sunmus degil. Ikilemleri elbette cihatçi unsurlarin etkinligi. Cihatçilar, Suriye’yi Halep’in kirsalinda mini versiyonunu kurduklari ‘Islam devleti’ne çevirmeyi hedeflerken, koalisyonun sözünün ne kadar geçecegi de meçhul. Geçen hafta askeri gruplar Türkiye’nin güneyinde toplanip yeni cephe kurdular. Rivayet o ki bu olusumdan Nusra Cephesi dislandi. Bati’nin Suriye muhalefetini tekrar ve tekrar örgütleme çabalari, sahada askeri anlamda Esad yönetiminin sikismasina paralel olarak bir kez daha rejimin sonunun çok yaklastigi izlenimi yaratiyor. Fakat tüm bunlarin kisa vadede bir manasi olacak mi, iste orasi çok tartismali.

CLINTON: "KIMSE BOS HAYALLERE KAPILMASIN"
Hal böyleyken diplomasi cephesinde Rusya’ya baglanan umutlar kisa sürede çökmüs görünüyor. Rusya Devlet Baskani Vladimir Putin’in Istanbul ziyaretinde verdigi mesajlar abartili biçimde ‘Rusya Esad’i terk etti’ diye yansitildi. New York Times’in ‘Rusya Esad’i terk etti’ temali analizini ilk yalanlayan Rusya bile degil, bizzat ABD Disisleri Bakani Hillary Clinton oldu. Clinton geçen cuma Dublin’de Lavrov ile görüsmesi sonrasinda, “Haziran’da Cenevre’de varilan uzlasma temelinde sürecin canlandirilmasini destekleme vaadlerimize bagliyiz..Suriye’deki krize çözüm bulmak hakikaten çok zor olacak. O yüzden kimse bos hayallere kapilmasin” dedi. Cenevre uzlasmasi dedigimiz, Rusya’nin dogrudan Esad’in dislanmasina geçit vermedigi su ‘geçis yönetimi’ hikayesi. Muhalifler bu formülasyonu zaten reddetmisken, bundan bir adim ileri atilamadigi anlasiliyor. Nitekim Lavrov Pazar günü, “Hiçbir ülkeyle, Esad’in gelecegini konusmadik” dedi. Hatta daha ileri gidip ‘bazi ülkelerin diplomatik olarak durumu farkli gösterme yönünde karanlik girisimlerinden’ yakindi. Dün de Rus Disisleri, ‘Suriye’de çözüm için önkosul dayatilmamali. Suriye’ye disaridan hazir siyasi reçeteler dayatilmamali’ bildik beyani esliginde Suriye hükümeti ile muhaliflere masaya oturma çagrisi yapti.

KOMMERSANT: LAVROV CLINTON'IN TÜM TALEPLERINI REDDETTI
Son olarak bugün de Rus Kommersant gazetesi, Clinton-Lavrov görüsmelerinin perde arkasina yer verdi. Habere bakilirsa, Lavrov, Clinton’in ‘Esad’in gitmesinin saglanmasi’ yolundaki bütün taleplerini yanitsiz birakmis. Clinton, Lavrov’u “Esad eninde sonunda gidecek. Eger geçis hükümeti kurulmazsa Suriye daha fazla kaosa gömülecek” diye ikaz etmis. Fakat Rus kaynaklari Moskova’nin direncinin sebebini söyle aktariyor: “Moskova Esad’in gönüllü olarak gidecegine ikna olmus degil.”

CORREA'NIN TEPKISI
Ama elbette biz Türkiye’de ‘Esad yakinda Ekvador’a kaçak’ kanaatine vardik bile. Sebebi bir Brezilya gazetesinin Wikileaks’in kurucusu Jullian Assage’a siginma veren Ekvador Devlet Baskani Rafael Correa’ya, Suriye lideri ve yakin çevresini ülkeye kabul edip etmeyecegini sormus olmasi. Correa, genel geçer bir yanit vermis: “Ekvador’dan kim siginma talep ederse bunu saygi göstermemiz gereken temel insan haklari olarak degerlendiririz.” Israil gazetesi Haaretz’in yakinlarda ülkesini ziyaret eden Suriye Disisleri Bakan Yardimcisi Faysal Mikdad ile meseleyi görüstükleri haberini de yalanlamis Correa.  

BIR BASKA 'IMKANSIZ MISYON'
Arap kaynaklara bakalirsa, arabulucu Brahimi tipki selefi Kofi Annan gibi bir yol haritasi hazirlamis. BM Güvenlik Konseyi’ne yakinda sunacakmis. Yol haritasi, rejime bagli unsurlar ile muhaliflerden olusacak bir ‘ulusal birlik hükümeti’ ve uluslar arasi denetim altinda adil ve serbest seçimlerin düzenlenmesini öngörüyor. Fakat Brahimi de Esad’in akibetini açik birakmis. Bir baska ‘imkansiz misyon’!

ONULMAZ YARALAR
Kissadan hisse.. Biz burada ‘Esad gidecek, yok gitmeyecek’ diye papatya fallari açalim, Suriye enkaza dönüyor. Onulmaz yaralar açildi. O kadar çok kan döküldü ki, herhangi bir anlasmanin temeli olabilecek rasyonel düsünce kalmadi. Suriye’nin sorunu artik ‘Esad’in gitmesi, yahut kalmasi’ filan olmaktan çoktan çikti. Esad’in kalmasi zaten ancak bir mucize olabilir. Aci olan bu içsavasin bugünden yarina ucunun bucaginin görünmemesi…
© 2013 Ceyda Karan
Avrupa Amerika Latin Amerika Afrika Ortadoğu Avrasya Asya / Pasifik Portreler