Ceyda Karan
Ortadogu
diğer yazılar
 
Önerdiklerim

 

 

Israil 'Yeni Ortadogu'ya rest çekiyor
Friday, November 16, 2012
"Teslim etmek lazim ki, Israil’in zamanlamasi her açidan zekice"
‘Talihin azizligi mi’, demek lazim bilemiyorum. Barack Obama, kendisini tipki 2008’de ABD'nin ilk siyah baskani olarak seçildigi dönemdeki pozisyonda buldu. Müsebbibi yine Israil’den baskasi degil. O vakitler Israil’in basinda Ehud Olmert vardi, simdi Benyamin Netenyahu… O vakitler Israil’de 10 Subat 2009’da seçimler düzenlenecekti, simdi 22 Ocak 2013’te düzenlenecek… Teslim etmek lazim ki, Israil’in zamanlamasi her açidan ‘zekice’.

Dökme Kursun'dan Bulut Sütunu'na.. 
Obama, 2008’de seçilmesinin üzerinden bir ay kadar geçmisti ki, Aralik sonunda Israil Gazze’ye Dökme Kursun operasyonuna giriserek yeni baskani henüz yemin dahi etmeden zora sokmustu. Operasyon 20 Ocak’taki yemin törenine kadar sürmüs, Filistinliler 1400, Israilliler 13 can kaybetmisti.
 
Obama simdi ikinci kez seçilmisken, Israil bir ay geçmeden ayni ise giristi.. 14 Kasim’da Hamas’in askeri kanadi Izzettin el Kasim Tugayi’nin komutani Ahmet el Cabari’ye düzenlenen suikastla birlikte bu kez ‘Bulut Sütunu’ adi verilen operasyon baslatildi. Simdilik sonu meçhul, Israil’in yeni olusan Ortadogu konjonktürü içinde 2008’deki gibi bir ‘kara operasyonuna’ girisip girismeyecegi de öyle.. Zira Hamas, Iran’dan edindigi Fecr füzeleriyle saldiri menzilini 75 kilometreye çikardi. Tel Aviv’de 1991’deki Körfez Savasi’ndan bu yana ilk kez siren sesleri öttürterek Israil’in ‘kirmizi çizgilerine’ de fena halde basiyor…

Obama'nin Israil sinavi
Obama klasik Amerikan dis politika tavrinin arkasina sigindi, Israil’in ‘kendi kendini savunma hakkina’ vurgu yapip, Hamas’in dizginlenmesi için topu Misir ve Türkiye’ye atiyor. ABD’de Filistin davasina destek mahiyetinde pek ses çikmadigi için bu açidan onu zorlayacak bir durum yok. Tersine Israil yanlisi Kongre ile basi, bütçe ve vergi yasasi yüzünden zaten bir hayli dertte. Eh Avrupali müttefiklerinin de Gazze için giki çikacak degil! Elbette 2009 Kahire konusmasinin altini pek dolduramamisken, Müslüman dünyaya karsi mahçup kalacak. 2011’deki Arap isyanlari sürecinde ‘demokratiklesme süreçlerine’ girecekleri düsüncesiyle destek verdigi ilimli Islamci yönetimler açisindan da öyle… Fakat ayni Islamci yönetimler, Suriye meselesinde Amerika’nin ‘agzina bakar’ hale düstüklerinden, bu mahçubiyet de bir yere kadar gider. Eh Obama Iran’la da çatismaci retorik yerine açikça müzakereyi açikça tercih ettiginden, Israil’in sinirlerini zaten iyice germis durumda. Obama daha göreve baslamadan bir nevi Israil’in sinavindan geçmekte. Fakat bu sandigimiz kadar zorlu falan da degil.

Mursi'nin Israil sinavi
Hem Israil’in hem de Amerika’nin sinavindan geçen ülke ise Misir… Müslüman Kardesler üyesi yeni Cumhurbaskani Muhammed Mursi, kontrolü ele alip orduyu ekarte ettiginden bu yana normallesme çabasinda. Israil ile 1979 Camp David statükosuna pek fazla dokunmadan yeni dengeler kurmaya çalisiyor. Ekonomiyi düze çikartmak için IMF’nin kredisine, yani ABD’nin de onayina ihtiyaci var. Sina Yarimadasi’nda cirit atan cihatçilar, salt Israil’in degil Mursi’nin de sabrini zorluyor. Tam da ABD yönetimi ile Suriye’de rejim degisikliginin güvenli yolunu aralamaya çalisirken, basina Gazze derdi açildi Mursi’nin. Iki gün gecikmeyle de olsa “Filistin halkini yalniz birakmayacagiz. Misir eskinin Misir’i degil, Araplar da eskinin Araplari degil” diyerek gözdagi vermis olsa da, Israil ile açik savas riskini alabilir mi? Çok süpheli. Kisisel olarak Türkiye ile kisa vadede elbirligi ederek gerilimi dindirmesi olasiligina umut bagliyorum.
 
Kissadan hisse… Uluslararasi toplum tam da Suriye’de 20 aydir belli bölgelerdeki kirsal kesimin ötesinde etkisiz kalan muhalefete yeni bir yol çizmeye çabalamaktayken; yeni kurulan Suriye Ulusal Koalisyonu’nun merkezi Kahire olarak belirlenmisken; Israil 'yeni Ortadogu'ya rest çekti. Askeri kayiplar yasar yasamaz o ayri. Asil mühimi Araplara Müslüman Ortadogu’nun asil büyük meselesinin Filistin oldugunu animsatmis olmasi. Ve ortada tek bir Filistin yerine, Bati Seria’da güdük kalan bir Abbas yönetimi, Gazze’de de 'Hamasistan' var. Israil için bundan iyisi de ‘Sam’da kayisi’…
© 2013 Ceyda Karan
Avrupa Amerika Latin Amerika Afrika Ortadoğu Avrasya Asya / Pasifik Portreler