Ceyda Karan
Ortadoğu
diğer yazılar
 
Önerdiklerim

 

 

İsrail 'Yeni Ortadoğu'ya rest çekiyor
Friday, November 16, 2012
"Teslim etmek lazım ki, İsrail’in zamanlaması her açıdan zekice"
‘Talihin azizliği mi’, demek lazım bilemiyorum. Barack Obama, kendisini tıpkı 2008’de ABD'nin ilk siyah başkanı olarak seçildiği dönemdeki pozisyonda buldu. Müsebbibi yine İsrail’den başkası değil. O vakitler İsrail’in başında Ehud Olmert vardı, şimdi Benyamin Netenyahu… O vakitler İsrail’de 10 Şubat 2009’da seçimler düzenlenecekti, şimdi 22 Ocak 2013’te düzenlenecek… Teslim etmek lazım ki, İsrail’in zamanlaması her açıdan ‘zekice’.

Dökme Kurşun'dan Bulut Sütunu'na.. 
Obama, 2008’de seçilmesinin üzerinden bir ay kadar geçmişti ki, Aralık sonunda İsrail Gazze’ye Dökme Kurşun operasyonuna girişerek yeni başkanı henüz yemin dahi etmeden zora sokmuştu. Operasyon 20 Ocak’taki yemin törenine kadar sürmüş, Filistinliler 1400, İsrailliler 13 can kaybetmişti.
 
Obama şimdi ikinci kez seçilmişken, İsrail bir ay geçmeden aynı işe girişti.. 14 Kasım’da Hamas’ın askeri kanadı İzzettin el Kasım Tugayı’nın komutanı Ahmet el Cabari’ye düzenlenen suikastla birlikte bu kez ‘Bulut Sütunu’ adı verilen operasyon başlatıldı. Şimdilik sonu meçhul, İsrail’in yeni oluşan Ortadoğu konjonktürü içinde 2008’deki gibi bir ‘kara operasyonuna’ girişip girişmeyeceği de öyle.. Zira Hamas, İran’dan edindiği Fecr füzeleriyle saldırı menzilini 75 kilometreye çıkardı. Tel Aviv’de 1991’deki Körfez Savaşı’ndan bu yana ilk kez siren sesleri öttürterek İsrail’in ‘kırmızı çizgilerine’ de fena halde basıyor…

Obama'nın İsrail sınavı
Obama klasik Amerikan dış politika tavrının arkasına sığındı, İsrail’in ‘kendi kendini savunma hakkına’ vurgu yapıp, Hamas’ın dizginlenmesi için topu Mısır ve Türkiye’ye atıyor. ABD’de Filistin davasına destek mahiyetinde pek ses çıkmadığı için bu açıdan onu zorlayacak bir durum yok. Tersine İsrail yanlısı Kongre ile başı, bütçe ve vergi yasası yüzünden zaten bir hayli dertte. Eh Avrupalı müttefiklerinin de Gazze için gıkı çıkacak değil! Elbette 2009 Kahire konuşmasının altını pek dolduramamışken, Müslüman dünyaya karşı mahçup kalacak. 2011’deki Arap isyanları sürecinde ‘demokratikleşme süreçlerine’ girecekleri düşüncesiyle destek verdiği ılımlı İslamcı yönetimler açısından da öyle… Fakat aynı İslamcı yönetimler, Suriye meselesinde Amerika’nın ‘ağzına bakar’ hale düştüklerinden, bu mahçubiyet de bir yere kadar gider. Eh Obama İran’la da çatışmacı retorik yerine açıkça müzakereyi açıkça tercih ettiğinden, İsrail’in sinirlerini zaten iyice germiş durumda. Obama daha göreve başlamadan bir nevi İsrail’in sınavından geçmekte. Fakat bu sandığımız kadar zorlu falan da değil.

Mursi'nin İsrail sınavı
Hem İsrail’in hem de Amerika’nın sınavından geçen ülke ise Mısır… Müslüman Kardeşler üyesi yeni Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, kontrolü ele alıp orduyu ekarte ettiğinden bu yana normalleşme çabasında. İsrail ile 1979 Camp David statükosuna pek fazla dokunmadan yeni dengeler kurmaya çalışıyor. Ekonomiyi düze çıkartmak için IMF’nın kredisine, yani ABD’nin de onayına ihtiyacı var. Sina Yarımadası’nda cirit atan cihatçılar, salt İsrail’in değil Mursi’nin de sabrını zorluyor. Tam da ABD yönetimi ile Suriye’de rejim değişikliğinin güvenli yolunu aralamaya çalışırken, başına Gazze derdi açıldı Mursi’nin. İki gün gecikmeyle de olsa “Filistin halkını yalnız bırakmayacağız. Mısır eskinin Mısır’ı değil, Araplar da eskinin Arapları değil” diyerek gözdağı vermiş olsa da, İsrail ile açık savaş riskini alabilir mi? Çok şüpheli. Kişisel olarak Türkiye ile kısa vadede elbirliği ederek gerilimi dindirmesi olasılığına umut bağlıyorum.
 
Kıssadan hisse… Uluslararası toplum tam da Suriye’de 20 aydır belli bölgelerdeki kırsal kesimin ötesinde etkisiz kalan muhalefete yeni bir yol çizmeye çabalamaktayken; yeni kurulan Suriye Ulusal Koalisyonu’nun merkezi Kahire olarak belirlenmişken; İsrail 'yeni Ortadoğu'ya rest çekti. Askeri kayıplar yaşar yaşamaz o ayrı. Asıl mühimi Araplara Müslüman Ortadoğu’nun asıl büyük meselesinin Filistin olduğunu anımsatmış olması. Ve ortada tek bir Filistin yerine, Batı Şeria’da güdük kalan bir Abbas yönetimi, Gazze’de de 'Hamasistan' var. İsrail için bundan iyisi de ‘Şam’da kayısı’…
© 2013 Ceyda Karan
Avrupa Amerika Latin Amerika Afrika Ortadoğu Avrasya Asya / Pasifik Portreler